Warenwet

De Warenwet

Alle organisaties waar eten en drinken verstrekt wordt, zoals kantines, gaar- of veldkeukens, scoutinggroepen en jeugdclubs moeten voldoen aan de vereisten in warenwet. De Warenwet richt zich op de deugdelijkheid van levensmiddelen en andere consumentenproducten. De term ’deugdelijk’ wil zeggen dat het product de gezondheid of veiligheid van de consument niet in gevaar mag brengen. In het belang van de volksgezondheid, de eerlijke handel en goede voorlichting worden eisen gesteld aan producten.

De Warenwet stamt uit 1919 en is in 1988 ingrijpend herzien en sindsdien enkele malen aangepast. Wat de Warenwet onder waren verstaat gaat verder dan alleen eten en drinken. Alle roerende zaken worden hieronder begrepen. Met betrekking tot de accommodatie van vrijwilligersorganisaties beperken we ons hier tot eten en drinken. Naast de levensmiddelen zelf vallen ook grondstoffen voor levensmiddelen onder de Warenwet. Niet alleen de producten zelf, maar ook de productie, de bereidplaatsen en de verkooppunten hebben de aandacht.

Eet- en drinkwaren

Met betrekking tot eet- en drinkwaren stelt de wet: "Het is verboden om eet- of drinkwaren te verhandelen die door hun ondeugdelijkheid de gezondheid of veiligheid van de mens in gevaar kunnen brengen". De verantwoordelijkheid voor het verstrekken van ondeugdelijke waar ligt nadrukkelijk bij de verstrekker zelf; deze mag geen waar verstrekken als hij weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat de eet- of drinkwaren in ernstige mate minder van kwaliteit zijn dan wat in redelijkheid van die waren verwacht mag worden. In geval van voorverpakte waren is dat bijvoorbeeld wanneer de uiterste verkoopdatum is verstreken. Wanneer levensmiddelen ter plaatse worden bereid ligt dat ingewikkelder. Bij bereiding van levensmiddelen verplicht de Warenwet een systeem toe te passen dat de productveiligheid beheersbaar maakt, het zogenaamde HACCP-systeem of een daarvan afgeleide hygiënecode. Dit is ook van toepassing voor levensmiddelen met een minimale bereiding zoals tosti’s, zelfbelegde broodjes en frites. Als hulpmiddel is een voedselveiligheidschecklist ontwikkeld die u kan toepassen.

HACCP en Hygiënecode

De HACCP is de standaardmethode voor de bewaking van de voedselveiligheid in het productie- en bereidingsproces. HACCP staat voor ’Hazard Analysis and Critical Control Points’ en gaat over ’kritische beheerspunten’. In het kader van HACCP moet een risicoanalyse worden uitgevoerd. Deze analyse geeft aan op welke punten in het proces de aandacht zich moet concentreren met het oog op voedselveiligheidsrisico's, waarna de maatregelen om risico's te vermijden vastgesteld worden. Deze maatregelen mogen in de praktijk de vorm krijgen van een hygiënecode. De hygiënecode is een voedselveiligheidsprotocol gebaseerd op de principes van HACCP. In de hygiënecode, die specifiek moet worden gemaakt voor de organisatie, moeten diverse afspraken worden vastgelegd voor het hygiënisch handelen van de medewerkers. Maar ook over diverse procedures zoals controleren van temperaturen, het opslaan van (diepvries)producten etc. Wanneer een organisatie niet over een methode beschikt (hygiënecode of HACCP) voor de voedselveiligheid en dus niet werkt volgens richtlijnen, kan dit voor de Inspectie Gezondheidsbescherming een reden zijn om een kantine te sluiten of het ter beschikking stellen van voedsel te verbieden. Bekijk het stappenplan voor de HACCP.

Van de grondstof tot het eindproduct wordt uitgebreid omschreven welke hygiënische eisen van toepassing zijn. De eisen betreffen niet alleen het product, maar ook de bereidingsruimten, gereedschappen, apparaten en materialen waarvan gebruik wordt gemaakt en het personeel dat bij de productie is betrokken. Voor het vrijwilligerswerk is een checklist voedselveiligheid voor vrijwilligersorganisaties gemaakt. Bekijk de checklist.

Veel bedrijfstakken, zoals de horeca, de zorginstellingen en de sport, hebben een eigen hygiënecode opgesteld waaraan de organisaties zich te houden hebben. Doordat zo'n code specifiek is gericht op de eigen soort organisaties, is het een scherper middel om de veiligheid en kwaliteit van de producten te garanderen dan de Warenwet zelf. Wanneer de eigen specifieke hygiënecodes eens in de drie jaar geëvalueerd worden en waar nodig aangepast, vervangen ze de standaardmethode: HACCP. De Hygiënecode voor sportkantines is aan te vragen bij NOC*NSF.

Naleving

De Warenwet valt onder eindverantwoordelijkheid van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Op de naleving van de Warenwet wordt toegezien door de Keuringsdienst van Waren.


Verdieping

Hier vindt u meer informatie over de achtergrond van de Warenwet.