Criminelen infiltreren verenigingsleven

Personen met een dubieuze achtergrond proberen zich regelmatig als weldoener te profileren. Ze sponsoren (sport)verenigingen, zitten achter stichtingen voor goede doelen, organiseren evenementen, zijn actief in de zorg, of regelen van alles voor buurtbewoners. Het verschijnsel was al uit het buitenland bekend. De Colombiaanse drugsbaron Pablo Escobar investeerde veel in sociale voorzieningen. Nu is voor het eerst ook door de Universiteit van Tilburg systematisch onderzoek in Nederland gedaan. Gemiddeld heeft een op de drie gemeenten een criminele weldoener binnen haar grenzen.

Sportverenigingen, en dan met name voetbalverenigingen, lopen de grootste kans om door een crimineel gesponsord te gaan worden. De steun kan gaan van het kopen van een reclamebord tot het betalen van de complete jeugdopleiding. Daarnaast sponsoren criminelen echter ook graag evenementen en blijken ze via stichtingen de meest uiteenlopende goede doelen te ondersteunen. Dezelfde stichtingen worden misbruikt voor criminele activiteiten.

Bij gemeenten, maar bijvoorbeeld ook bij (sport)verenigingen, ontbreekt het nog aan alertheid ten aanzien van deze maatschappelijk ongewenste infiltratie. Gebrek aan controle op stichtingen is al langer een bekend en serieus probleem. Sommige criminele weldoeners zijn lokaal personen met heel wat invloed en status. Ook de activiteiten waarbij zij betrokken zijn, zoals de voetbalclub, kunnen vanuit sociaal oogpunt soms moeilijk worden gemist. Maar een criminele bestuurder of sponsor kan op de korte termijn weliswaar voordelen (inkomsten) opleveren, maar op de langere termijn een risico vormen voor het voortbestaan en imago van de vereniging. Ook loopt men met het binnenhalen van een criminele geldschieter het risico om ook andere criminelen en criminele omgangsvormen binnen te halen.

Het onderzoek heeft vooral als doel om de bewustwording omtrent het fenomeen te vergroten en de alertheid van gemeenten en verenigingen te vergroten. Zij  signaleert dat het hier om complexe problematiek (hoofdpijndossiers) gaat.  Zij geeft enkele tips hoe verenigingen eenvoudige maatregelen kunnen treffen, zoals het beeindigen van de relatie met een sponsor zodra die in een strafzaak verdacht wordt, maar een systematische inventarisatie van interventiemogelijkheden ontbreekt helaas nog.

Hier kunt u meer lezen over het onderzoek Ondermijning door criminele weldoeners en het ook downloaden.