Vreemdelingen

De meeste vreemdelingen mogen vrijwilligerswerk doen in Nederland. Alleen personen die een eerste procedure voor een verblijfsvergunning regulier afwachten, en geen asielzoeker zijn, mogen geen vrijwilligerswerk doen. Alle andere vreemdelingen die rechtmatig in Nederland verblijven in de zin van artikel 8 van de Vreemdelingenwet 2000 mogen wel vrijwilligerswerk doen.

ACTUEEL: een nieuwe brochure van SZW met tips en aandachtspunten voor het werken met asielzoekers

Recht op vrijwilligerswerk

Niet-Nederlanders die vrijwilligerswerk willen doen zijn in twee groepen in te delen:

  1. De eerste groep bestaat uit niet-Nederlanders die zonder een tewerkstellingsvergunning in Nederland mogen werken. Voor hen gelden in het kader van vrijwilligerswerk dezelfde voorwaarden als voor Nederlanders. In principe zijn dit burgers uit de EER Europese Economische Ruimte (alle EU-landen plus Liechtenstein, Noorwegen en IJsland), en Zwitserland. Er geldt tot  tot 1 juli 2018 nog een uitzondering voor mensen uit Kroatië. Zij moeten een TWV aanvragen.
  2. De tweede groep zijn niet Nederlanders  die geen vrije toegang tot de arbeidsmarkt hebben. Indien zij vrijwilligerswerk willen doen, moeten zij zelf of de ‘werkgever’ een tewerkstellingsvergunning (TWV) aanvragen bij het UWV en/of een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid (GVVA) aanvragen bij de IND. Het gaat hier om burgers van buiten de EER, Een TWV moet aangevraagd worden voor een periode korter dan 3 maanden. Voor een periode van langer dan 3 maanden is de GVVA noodzakelijk. 
    NB: UWV en IND bieden deze informatie helaas alleen in het Nederlands aan. Klachten hierover kunt u aan de desbetreffende instantie richten.

Asielzoekers en Vrijwilligersverklaring

Voor asielzoekers gelden andere regels. Asielzoekers (houders van een vluchtelingendocument) mogen vrijwilligerswerk doen. Hiervoor is geen werkvergunning nodig. Voor het werk dat asielzoekers gaan doen  moet door de organisatie een zogenaamde vrijwilligersverklaring aangevragen bij het UWV. De verklaring wordt alleen afgegeven voor het uitvoeren van bepaalde werkzaamheden of functies, en niet op naam van de aielzoeker. Hierdoor hoeft de werkgever niet telkens een nieuwe verklaring aan te vragen, als hij meerdere asielzoekers hetzelfde soort werk wil laten verrichten. Een vrijwilligersverklaring wordt op aanvraag afgegeven door het UWV Werkbedrijf indien de werkzaamheden:

 

  1. Het werk meestal onbetaald is.
  2. De organisatie geen winst doelstelling heeft (b.v. een stichting of vereniging).
  3. Het werk een algemeen maatschappelijk belang heeft.

Een vrijwilligersverklaring is vijf jaar geldig. Indien de arbeidsplaats of de functie binnen die termijn wijzigt verliest zij haar geldigheid echter eerder. Klik hier voor het Aanvraagformulier Verklaring Vrijwilligerswerk. In artikel 11 van de UWV Beleidsregels uitvoering Wet arbeid vreemdelingen is een niet-limitatieve opsomming opgenomen van soorten activiteiten die normaliter tot vrijwilligerswerk behoren.

Rechtmatig verblijf

Vreemdelingen die vrijwilligerswerk willen doen moeten aantonen dat zij rechtmatig in Nederland verblijven. zij moeten in het bezit te zijn van of een W-document, verblijfsvergunning ’bepaalde tijd asiel’ of ’bepaalde tijd regulier’. Het kan ook zijn dat een vreemdeling nog in afwachting is van een beslissing van verlengingsverzoek voor voortgezet verblijf. Als deze vreemdeling niet met uitzetting wordt bedreigd, mag hij / zij gewoon vrijwilligerswerk (blijven) doen.

Hieronder wordt per categorie aangegeven wat er onder rechtmatig verblijf wordt verstaan en hoe de vreemdeling dat aan moet kunnen tonen.

  • Asielzoeker
    Een asielzoeker is een persoon die asiel heeft aangevraagd en wiens aanvraag in behandeling is. Deze persoon is dus nog in afwachting van een beslissing op de aanvraag van een verblijfsvergunning of op een tegen een zodanige beslissing ingesteld (hoger) beroep. Een asielzoeker verblijft rechtmatig in Nederland, als hij of zij een verblijfsrecht heeft in de zin van artikel 8 van de Vreemdelingenwet 2000, onder punt f of h. De asielzoeker kan in dat geval een geldig W-document tonen.
  • Houder van een vergunning tot verblijf bepaalde tijd regulier (vbt-regulier)
    De vreemdeling heeft rechtmatig verblijf in de zin van artikel 8, onder a, van de Vreemdelingenwet 2000. Hij of zij is in het bezit van een geldig verblijfsdocument I.
  • Vreemdeling die zijn of haar verblijfsrecht ontleent aan het Associatiebesluit 1/80 van de Associatieraad EEG/Turkije
    De vreemdeling heeft rechtmatig verblijf in de zin van artikel 8, onder l, van de Vreemdelingenwet 2000. De vreemdeling kan u een geldig verblijfsdocument I tonen.
  • Vreemdeling in procedure voor voortgezette toelating
    De vreemdeling beschikt niet meer over een verblijfsvergunning of verblijfsrecht in de zin van artikel 8, onder a tot en met e of l van de Vreemdelingenwet 2000, maar heeft in verband met een met het oog op voortgezet verblijf ingediende aanvraag of bezwaar- of beroepschrift wel een verblijfsrecht als bedoeld in artikel 8, onder f,g of h, van de Vreemdelingenwet 2000. De vreemdeling is in het bezit van een geldig paspoort of het W(2)-document met daarbij een geldige aantekening waaruit het rechtmatig verblijf blijkt. Een dergelijke aantekening wordt geplaatst op de sticker verblijfsaantekeningen in het paspoort, of op het W(2)-document, of op een inlegvel.

Let op! In het dagelijks taalgebruik bestaat verwarring tussen de begrippen asielzoeker en vluchteling. Strikt genomen kan iedereen die een asielaanvraag heeft ingediend asielzoeker worden genoemd, en zijn alleen diegenen als vluchteling aan te merken die erin zijn geslaagd aannemelijk te maken inderdaad te voldoen aan de daarvoor geldende criteria uit artikel 1A van het Internationaal Verdrag betreffende de Status van Vluchtelingen.


Verdieping

Hier vindt u meer informatie over de achtergrond van wanneer vreemdelingen vrijwilligerswerk mogen doen.